KIZ BABASI
      SEZER ODABAŞIOĞLU   
      Her gün masama konuk olur, söyleşir, anlatır; bir ya da birkaç köpüklü kahvemi içer ve kalkar giderdi. Kimin nesi olduğunu bilmediğim gibi adını da bilmiyordum. Fakat, söyleşilerine, huzursuzluklarına, kuşkularına ve önerilerine öylesine alışmıştım ki, yolunu gözler olmuştum, artık. Bugün biraz gecikmişti...

Yaylı kapının her açılışı ve kapanışında, gireni çıkanı gözden kaçırmıyordum. Masaların birinden aldığım eski bir gazeteyi öylesine karıştırıp bıraktım. İçtiğim üçüncü çay, yeni demdi. Beğenmiştim. Garsından çayımı tazelemesini isterken yaylı kapı açıldı. Gelen oydu. Gözleriyle kahvehanedeki kalabalığı taradı: gözüne iliştiğimde yaylı kapıyı yavaşça bıraktı. Yaylı kapı gürültüyle örtüldü, gene de. Masama yaklaşırken bir dosta kavuşmuşluğun heyecanını tadıyordum.

Yönünü düzelttiği sandalyeye hemen oturuvermedi. Bir süre ocaklığa doğru baktı. Sonra yüzüme baka baka:

“Selamünaleyküm,” diyerek oturdu.

“Aleykümselam.”

İlginç fötr şapkasıyla devlet dairelerinden birinden emekli olmuşlara benzetiyordum. Ne tuhaf, bunca zaman, ne görevde bulunduğunu merak edip bunca zamandır sormamıştım ve bilmiyordum. Şimdi de sormak istemiyordum.

Pardösüsünün düğmelerini açarken:

“Dışarısı pek soğuk,” dedi.

“Öyle, çok soğuk,” dedim.

“Her yer don,” dedi. “kayıp düşen bir tarafını kırar maazallah.”

“Öyle... Asfalt da buzlanmış,” dedim.

Öz söyleşiye zemin hazırlıyor gibiydi.

“Asfalt buz tutsun; insanlar kaysın düşsün; bir taraflarını kırsın... Umurunda değil ki adamın,” diye sert sert konuştu. “Hep bunlar, reisin gevşekliğinden!.. Görevlendirsin çöpçülerini, çıkarsın arabalarını, asfalta tuz döktürsün. Ne buzdan eser kalır, ne de buzdan... Başka kentlerde böyle mi ya!.. Çalışıyor adamlar... Kentleri de pırıl pırıl.”

Garson, yeni dem çayımı, masama bıraktıktan sonra, konuğuma:

“Ne içersin, abi,” diye sordum.

Garsona dönüp:

“Bir orta,” dedikten sonra hemen:

“Kentleri pırıl pırıl... Çalışıyorlar adamlar, görev bilincindeler. Elbet pırıl pırıl olur, kentleri,” diye sürdürdü konuşmasını. “Damatlarım iyidirler, senden iyi olmasınlar... severler beni. Büyük damadım, yanlarına çağırdığında gittim gördüm... Pırıl pırıl kentleri. Dedim ya, çalışıyorlar adamlar!.. Damatlarım, benden de, kızlarımdan da çok memnundurlar. Gittiğimde on-on beş gün kalırım yanlarında. Bir, biri çağırır; bir öteki... Aralarında paylaşamazlar hani.”

Sustu. İlgilenip ilgilenmediğimi anlamaya çalışır gibi baktı. Sonra:

“Allah’a şükür, okuttum kızlarımı... Ellerine birer altın bilezik verdim,” dedi. “Bu zamanda, çalışan biriyle evleneceksin ki, rahat edesin... Çift maaş, her zaman iyidir.”

Yüzüme bakınca:

“Öyle... İyidir,” dedim.

“Kızlarım çalışıyor oldukları için söylemiyorum. Damatlarım kızlarımdan çok memnundurlar. Ben de tabii... Senden iyi olmasınlar, damatlarım da iyidirler. Ben de severim onları. Ben de çok memnunum damatlarımdan. Allah da onları memnun, bahtiyar etsin!.. Bir, biri çağırır; bir öteki.”

Kendisini dinleyip dinlemediğimi de bakışlarıyla denetlemekten de geri kalmıyordu. Bakışları üzerimdeydi. Çayımdan son yudumu aldığımda, kahvesi geldi. Kahve altı suyu soğuk olmalıydı ki, ancak bir yudum içip dolu bardağı garsona uzattı:

“Sağ ol evladım,” dedi.

Garson boş çay bardağını alıp gitti.

İştahla kahvesinden bir yudum aldıktan sonra:

“Kahve güzel olmuş,” dedi. “Gene de kızlarımın yaptığı kahvelere benzemez.”

Yüzüme baktı. İnandırmaya çalışır gibiydi.

“Kızlarım olduğu için söylemiyorum... Yalana ne hacet... Allahları var şimdi. İnkar edersem, gözüme durur. Ellerinden her iş gelir. Gerçekten, iş konusunda çok hamarattırlar, beceriklidirler,” diye sürdürdü konuşmasını.

“Doğrudur,” dedim. “Allah geçim, dirlik versin.”

“Sağ ol... Benim kızlarımla geçinemeyen, kimseyle geçinemez,” diyerek övündü. “Çok geçimlidir kızlarım. Herkesle iyi geçinirler.”

Kahvesinden ardı ardına yudum aldı.

“Kocalarına saygılarında, hizmetlerinde kusur etmezler. Bu yüzden damatlarım, kızlarımdan çok memnundurlar. Bu da kızlarımın kendi iyiliklerinden tabii... Senden iyi olmasınlar. Böyle işli, aşlı kızlar, her babaya nasip değildir. Ne zaman yanlarına gitsem, kızlarım da, damatlarım da çevremde fır dönerler. Terlikler ayağıma gelir, kahvem hemen hazırlanır. Daha ne isterim, bu ölümlü dünyada?.. Mevsim yazsa, kahvemi balkonda içerim. Yaz geceleri, bir başka oluyor, canım.”

Sustu biraz. Konuşmasını toparlar gibiydi. İnceledi. Kendisini dinlediğimi anlayınca rahatladı.

“Büyük damadım da, kızım da bir bankada memur,” dedi. “İkisinin de kazançları iyi. Her zaman söylerim: Çift maaş, her zaman iyidir, diye. Çalışan çiftler bile, bu zamanda zor geçiniyorlar.”

Bir dikişte kahvesini içip bitirdi ve boş fincanı masaya bıraktı. Sonra, bana dönüp:

“Bu zamanda, çalışan biriyle evleneceksin ki, kazancını yetiresin, rahat edesin,” önerisini  getirdi, gözümün içine baka baka. Sonra, onay ister gibi: “Doğru mu dedim,” diye sordu.

“Doğru, haklısın.”

Memnun oldu. Ceplerini yoklamaya başlayınca sigara ikram ettim. Aldı ve yaktı.

“Ortancayı verdiğimde bir iğneleri yoktu... Her şeyi kendileri taksitle aldılar. Birinin maaşı, taksitlere; ötekininki aylık gereksinimlerine gitti. Taksitleri öderlerken hiç zorlanmadılar... Dedim ya: Çift maaş, her zaman iyidir!.. Şimdi gül gibi geçinip gidiyorlar. Bir sıkıntıları yok, Allah’a şükür,” dedikten sonra, biraz durgunlaşır gibi oldu.

“Bu zamanda, kız babası olmak zor, kolay değil... Şükür, büyükler kurtardılar kendilerini. Yükleri kalktı üstümden. Bir de küçük kızımı, gözüm açıkken evlendirseydim,” diye noktaladı sözünü ve gözümün içine baktı.

Rahatsız oldum bakışlarından; kaçırdım gözlerimi.

Kahve fincanın aldı, ortaya sürdü. Bir izledi beni. Sıkıntıyla bir sigara da ben yaktım.

“Küçük de maaşlı,” dedi vurgulu vurgulu. “Ayda ne kadar alırdın sen, Kerim Bey oğlum?”

Her söyleşimizde böyle maaşımı sorardı.

“Ayda otuz-otuz beş bin,” diye yanıt verdim.

“Küçük damadım da maaşlı olmalı,” diye kesin isteğini belirtti ve yüzüme gülümseyerek baktı. “Dedim ya: Çift maaş her zaman iyidir. Hele bu sıkıntılı günlerde... Beyi de bir o kadar alırsa, belki. Örneğin, senin gibi ayda otuz-otuz beş bin lira... O zaman sıkıntısız geçinip giderler. Birinin maaşı taksite, öbürünün maaşı ev giderlerine... Olur giderler. Zaten, taksitsiz evlenen yok ki... Onlar da taksitle evleniverirler. Bu zaman evlenmek büyük külfet. Her iki taraf için, bu böyle. Oğlan, oğlan da... Kız babası olmak daha zor.”

Sigarasını sıkıntıyla küllüğe bastırıp söndürdü.

“Elde değil işte, Kerim Bey oğlum, elde değil... Bu küçük kız düşündürüyor. Hayırlısıyla bir de onu yuvadan uçursaydım. Gerçi, helal süt emmişine düşmezsen, hepsi boş, onca kazancın, çift maaşın... İşte o zaman yan ağla, dön ağla.”

Dinliyordum sıkıntılarını, huzursuzluklarını, kaygılarını, kuşkularını ve korkularını... Hem de bıkmadan, usanmadan.

“Doğru mu dedim Kerim Bey oğlum, doğru mu?”

Yanıtlamadım. Sadece yüzüne bakmakla yetindim.

“İzin ne zaman bitiyor, Kerim Bey oğlum,” diye sorduğunda, masadan kalkmasının yakın olduğunu anladım.

Bilirdim, hep böyle yapardı.

“Bu hafta sonu bitiyor... Pazartesi, iş başı,” diye yanıtladım.

“Kalmamış. Ne olacak işte... Sayılı gün çabuk geçermiş.”

Toparlanmaya başlayınca:

“Bir şeyler daha içseydik,” dedim.

Mutlandı. Gene de.

“Sağ ol,” dedi. “Artık içmişle beraber... Geç oldu, anca tırmanırım yokuşu.”

Boyun atkısını sıkı sıkı sarındı. Ayağa kalktı. Pardösüsünün düğmelerini ilikledi:

“Başını ağrıttım, Kerim Bey oğlum. Kusura bakma. Kız babası olursan anlarsın,” diyerek kendince takıldı ve gülümsedi. “Hoşça kal.”

Ağır aksak kahvehaneden çıktı.

Yalnız kaldığımda bir süre, maaşlı bekar kızı düşünmekten, hayal etmekten kendimi alamadım. Etkilenmiş ve dalmıştım. Birden yanımda bitiverince şaşırdım, bir da korktum. Tepemde dikilen arkadaşım: Muhsin’di. Yüzüme doğru eğilip pis pis sırıttı. Ve:

“Merhaba Kerim,” dedi. “İhtiyar dostun pek erken kalktı. Niye?”

“İşi varmış,” dedim, şaşkın şaşkın.

“Amma da hararetli konuşuyordu, haa!.. Sen de ağzın açık dinliyordun,” deyince daha çok şaşırdım.

“Ne bildin,” dedim.

“Gözümü sizden hiç ayırmadım ki,” dedi. “Hep sizi izledim. Ben de gelecektim, ama gelmedim.”

“İyi de ettin,” dedim sertçe.

“Niye?.. Öyle ya, rahatınız kaçardı,” dedi ve yakınımızdaki garsona seslendi. “Bize iki çay!..” Sonra sigara paketini uzattı: “Yak,” dedi.

Aldım. Sigaramı yaktı.

“Ne zamandır tanışıyorsun o adamla?”

“Yakın zamandır, tanışıyorum,” dedim. “Ama adını, sanını bilmiyorum.”

Şaşırdı yanıtıma. Sorgulama yapar gibi:

“Peki, kim bu adam?.. Neyin nesi,” diye sordu.

“Bilmem,” dedim. “Emekli olabilir ama.”

“Ne emeklisi, yahu,” diye şaşırdı.

“Basbayağı bir emekli işte,” diye üsteledim.

Güldü:

“Sana emekliyim mi dedi?”

“Yoo!.. Ama, ben emekliye benzettim.”

“Emekli falan değil adam,” deyince meraklandım.

“Sen tanır mısın?”

“Tanırım ya, ben de şöyle böyle.. Pek değil. Adını ben de bilmem; ama, bir zamanlar daire boyacılığı yaparmış,” dedi. “Senden ne istiyormuş, peki?..”

Ne yanıt vereceğimi bilemedim.

“Hiçbir şey,” dedim yalnızca.

“Öyle hararetli hararetli neler anlatıyordu ya, sana,” diye merakla sordu.

“Hiç... Damatlarını, kızlarını...”

“Kızlarını mı anlattı?”

Bir şeyler sezinlemenin şımarıklığıyla:

“Yok yahu,” dedi. “Bekar kızından da söz etti mi?”

“Etti.”

“Bak sen şu işe,” dedi ve kuşkuyla: “Eee!.. Kızlarından yana neler anlattı sana,” diye merakla sordu.

Umursamaz, önemsemez görünerek:

“İş, aş bildiklerini; maaşlı olduklarını falan anlattı,” dedim. “Ne çıkar bundan?”

Coşkulu ve alaylı:

“Neler çıkmaz ki, neler,” dedi. Zevzek zevzek güldü. Gürültülü ve heyecanlıydı. “Kedi gibisin valla, yahu Kerim!... Minareden atsalar, hep dört ayak üstüne düşersin.”

Şaşırdım.

Niye ki?..”

“Niyesi var mı?.. Baksana, adam seni damatlığa adaylamış, beyim,” dedi. Sonra kuşkuyla: “Yoksa, sen adama bekarım mı,” dedin,” diye sorunca kızdım.

“Adama niye bekarım diyeyim,” diye çıkıştım.

“Öyleyse, o seni bekar biliyordu,” dedi. “Ne şans bee!..”

Çaylar gelince, dilinden kurtulurum sandım ve birazcık rahatladım. Ama, o gene yakamı bırakmadı. Garson yanımızdan ayrılınca:

“Ulan, sen de az değilsin haa, Kerim,” dedi yüzüme bakarak. “Adama bekarım dedin... Umutlandırdın. Şimdi de konuşturup konuşturup kafa buluyorsun, öyleyse.”

“Ne kafa bulması, Muhsin,” diye kızdım. “Adam geliyor; bir kahvemi içiyor; içini döküyor, rahatlıyor... Sonra da çekip gidiyor!.. Ne var bunda?”

Bilgiç bilgiç:

“Sen, onu külahıma anlat. Adam resmen kendine damat arıyor,” dedi. “Bulmuş da!.. Ne var yani... Sen den iyisini mi bulacak?.. İçkin yok, kumarın yok. Seni bekar da biliyor... Daha ne ister?.. Sen de maaşlısın, kızı da...”

Ne yalan söyleyeyim, o anda, çift maaşlı olmanın parasal rahatlığını düşlemekten kendimi alamadım.  Kız babasının dediği gibi, çift maaşlılık iyiydi.

“Evde kalmış kızına, senden iyi koca mı bulacak?.. Safsın, temizsin... Daha ne isteyebilir,” deyince titredim.

Düşlerim dağılıverdi:

“Kızı evde mi kalmış,” dedim.

“Gençliğinde kırmadığı fındık kalmamış ki... Tabii evde kalır... Yaşı otuzu aşkın, diye kendinden emin konuşunca, sinirlendim.

“Yalan söylüyorsun, Muhsin,” dedim. “Ne istiyorsun, elin adamının kızından!..”

Alaycı alaycı bakıp gülümsedi:

“Ne o?.. Kızı sahiplenmiş gibisin Kerim! Sen gene de bir araştır istersen... Ama, ben en kötü düşmanıma bile tavsiye etmem o kızı.”

Niyedir bilmem, çok kötü olmuştum!.. Suskunluğuma bir anlam arar gibiydi, Muhsin. Yüzüme baka baka çayını yudumladı. Gırtlağıma bir yumruk oturmuştu ve çayım yarım kalmıştı.

Hesabı ödedim ve Muhsin’i masada bırakarak kahvehaneden soğuğa çıktım. Soğuk yüzüme çarpınca biraz kendime gelir gibi oldum.